Chương 24Hợp tác

Buổi họp diễn ra ở sân nhà bà nội Giang, dưới bóng cây khế già.

Lâm Hiểu đã chuẩn bị kỹ lưỡng: một tấm bảng tre ghi rõ quy chuẩn trồng rau sạch, một xấp bản cam kết photo sẵn, và một nồi chè đậu đen to để mời mọi người.

Mười hộ gia đình trong làng đến dự — đều là những hộ có đất, có kinh nghiệm trồng rau, nhưng chưa bao giờ nghĩ đến chuyện trồng rau sạch để bán.

Lâm Hiểu đứng trước mọi người, tay run run vì hồi hộp. Đây là lần đầu tiên cô đứng ra tổ chức một việc lớn như thế.

“Cháu cảm ơn mọi người đã đến.” Cô bắt đầu, giọng hơi run. “Cháu mời mọi người đến đây, là muốn bàn chuyện thành lập tổ hợp tác trồng rau sạch.”

Cô trình bày kế hoạch của mình: mọi người cùng trồng rau theo quy chuẩn chung, cô sẽ hướng dẫn kỹ thuật, bao tiêu toàn bộ đầu ra với giá cao hơn giá thị trường, bán dưới thương hiệu “Rau Vườn Bà”.

Mọi người nghe xong, xì xào bàn tán. Bác Hai xóm trên lên tiếng trước:

“Ý tưởng hay đấy. Nhưng trồng rau sạch cực lắm, không phun thuốc thì sâu ăn hết, lấy gì mà bán?”

“Cháu sẽ hướng dẫn mọi người cách làm thuốc sinh học từ tỏi ớt gừng.” Lâm Hiểu đáp. “Vườn cháu đã làm thế mấy tháng nay, hiệu quả lắm ạ.”

“Nhưng giá bao tiêu có chắc không?” Thím Tư hỏi, giọng lo lắng. “Nhỡ trồng ra rồi, cô không lấy thì sao?”

“Cháu sẽ ký cam kết với từng hộ.” Lâm Hiểu giơ xấp bản cam kết lên. “Giấy trắng mực đen, rõ ràng. Cháu không lấy, mọi người cứ mang đến nhà cháu đòi.”

Mọi người bật cười. Cô Ba đứng lên, vỗ tay:

“Tôi tham gia! Tôi tin con Niệm!”

Bà Sáu cũng đứng lên, giọng còn ngượng ngùng:

“Tôi cũng tham gia. Tôi… tôi muốn chuộc lỗi với cô Niệm.”

Mọi người nhìn bà Sáu, rồi nhìn Lâm Hiểu. Cô mỉm cười, nắm lấy tay bà Sáu:

“Cháu cảm ơn bà.”

Có hai người mở đầu, những người khác cũng lần lượt đăng ký. Cuối cùng, có tám hộ tham gia — một con số vượt ngoài mong đợi của Lâm Hiểu.

Giang Dã đứng ở góc sân, im lặng quan sát từ đầu đến cuối. Khi mọi người đã đăng ký xong, anh ta bước ra, nói ngắn gọn:

“Tôi sẽ làm cố vấn kỹ thuật. Ai có vấn đề gì về sâu bệnh, đất đai, cứ hỏi tôi.”

Mọi người vỗ tay rần rần. Có anh Dã làm cố vấn, ai còn lo gì nữa? Cả làng đều biết anh trồng rau giỏi nhất.

Buổi họp kết thúc trong không khí vui vẻ. Mọi người ký cam kết, nhận tài liệu hướng dẫn, hẹn ngày bắt đầu.

Lâm Hiểu đứng nhìn mọi người ra về, trong lòng dâng lên một niềm xúc động khó tả. Từ một mình, cô đã có cả một đội ngũ. Từ một vườn rau nhỏ, cô đã có cả một hợp tác xã.

Những ngày sau đó, cô bận rộn hơn bao giờ hết. Sáng đi từng vườn hướng dẫn kỹ thuật, trưa về tính toán đơn hàng, chiều lại đi kiểm tra chất lượng, tối về ghi chép sổ sách.

Có hôm, cô đến vườn nhà bác Hai, thấy bác đang định phun thuốc trừ sâu hóa học vì thấy sâu nhiều quá. Cô vội ngăn lại, kiên nhẫn hướng dẫn bác cách pha nước tỏi ớt. Bác Hai ban đầu còn càu nhàu: “Phun thuốc cho nhanh, làm cái này lích kích quá!” Nhưng khi thấy sâu giảm hẳn sau hai ngày, bác cười ha hả: “Cô Niệm nói đúng! Cái này hay thật!”

Có hôm, cô đến vườn nhà thím Tư, thấy thím ủ phân chưa hoai đã đem bón. Cô phải giải thích cặn kẽ tại sao phân chưa hoai lại làm cháy rễ, rồi cùng thím làm lại mẻ phân mới. Thím Tư nghe xong, gật gù: “Hóa ra trồng rau sạch cũng là cả một khoa học!”

Giang Dã cũng bận không kém. Anh ta đi từng nhà, xem đất, xem nước, hướng dẫn cách cải tạo đất, cách làm hệ thống tưới nhỏ giọt. Có nhà đất chua, anh ta chỉ cách bón vôi. Có nhà đất cằn, anh ta chỉ cách ủ phân. Anh ta ít nói, nhưng mỗi lời anh ta nói, bà con đều nghe theo răm rắp — vì ai cũng biết, anh là người trồng rau giỏi nhất làng.

Một buổi tối, hai người ngồi lại với nhau để tổng kết. Lâm Hiểu trải cuốn sổ ghi chép ra bàn, Giang Dã xem xét từng trang.

“Tiến triển tốt.” Anh ta gật đầu, khóe miệng khẽ cong. “Bà con học nhanh.”

“Nhờ anh cả.” Lâm Hiểu cười tít mắt. “Không có anh, em không làm nổi.”

Giang Dã không đáp, chỉ rót thêm cho cô một cốc nước chè. Dưới ánh đèn dầu, hai người ngồi bên nhau, cùng nhìn vào cuốn sổ ghi chép — như hai người đồng đội đang cùng nhau xây dựng một điều gì đó lớn lao.

Một buổi chiều, Lâm Hiểu đi kiểm tra vườn nhà bà Sáu, thấy bà đang cẩn thận phun nước tỏi ớt cho luống cải. Thấy cô đến, bà cười:

“Cô Niệm xem, tôi làm đúng chưa?”

“Dạ đúng rồi bà.” Lâm Hiểu kiểm tra, gật đầu hài lòng. “Bà làm khéo quá.”

“Thì phải khéo chứ.” Bà Sáu cười. “Rau này là rau ‘Rau Vườn Bà’, phải trồng cho xứng với cái tên.”

Lâm Hiểu rưng rưng. Bà Sáu đã thay đổi thật rồi. Từ một người ghen ghét phá vườn cô, bà đã thành một thành viên tích cực nhất của hợp tác xã.

Một tháng sau, lứa rau đầu tiên của hợp tác xã được thu hoạch. Lâm Hiểu đích thân đi từng vườn kiểm tra chất lượng, chỉ những luống đạt chuẩn mới được dán tem “Rau Vườn Bà”.

Ngày giao hàng đầu tiên, cả làng rộn ràng như ngày hội. Từng sọt rau được đóng túi giấy, dán tem, xếp lên xe tải nhỏ mà Lâm Hiểu thuê. Cô đứng chỉ huy, miệng cười không ngớt.

“Đi nào!” Cô vẫy tay khi xe lăn bánh. “Rau Vườn Bà lên đường!”

Mọi người vỗ tay reo hò. Vàng cũng sủa vang, chạy theo xe một đoạn rồi quay về.

Tối hôm đó, Lâm Hiểu tính toán sổ sách. Lứa đầu tiên, tám hộ thu hoạch được gần ba tạ rau, bán hết veo. Sau khi trừ chi phí, mỗi hộ lãi một khoản kha khá — nhiều hơn hẳn so với trồng rau thường trước đây.

Cô mang tiền lãi đến từng nhà chia. Đến nhà nào, cô cũng được mời ở lại ăn cơm, được cảm ơn rối rít.

“Cô Niệm ơi, nhờ cô mà nhà tôi có tiền cho thằng út học thêm.” Thím Tư rưng rưng.

“Cô ơi, tháng này nhà tôi đủ tiền sửa mái nhà rồi.” Bác Hai cười ha hả.

Lâm Hiểu nghe mà sống mũi cay cay. Cô không ngờ, việc mình làm lại mang đến niềm vui cho nhiều người đến thế.

Về đến nhà, đã gần nửa đêm. Cô thấy một mảnh giấy đặt trên bàn:

“Mọi người vui lắm. Em đã làm được điều lớn lao.”

Lâm Hiểu mỉm cười, cất mảnh giấy vào hộp gỗ — bên cạnh những mảnh giấy khác.

Cô không biết anh ta vào nhà bằng cách nào, nhưng cô cũng không cần biết. Cô chỉ biết, mỗi khi cô làm được một điều gì đó, anh ta đều ở đó, lặng lẽ ghi nhận.

Cô lấy cuốn sổ tay ra, viết:

“Hôm nay, hợp tác xã thu hoạch lứa đầu tiên. Tám hộ, gần ba tạ rau, bán hết veo. Mình đã không còn là một mình nữa. Mình đang cùng cả làng đi lên.”

Ngoài kia, trăng lên cao, rải ánh bạc xuống cánh đồng. Những luống rau của hợp tác xã đang lớn lên trong đêm, xanh mướt một cách kiên nhẫn. Gió heo may thổi nhẹ, mang theo mùi đất ẩm và hương hoa sữa từ đầu làng — mùi của một vụ mùa bội thu đang đến gần.

Lâm Hiểu mỉm cười, thổi tắt đèn. Nhưng cô không ngủ ngay. Cô nằm nghe tiếng Vàng thở đều đều ở bậc thềm, và nghĩ về tám hộ gia đình hôm nay — những người đã tin tưởng cô, đã cùng cô làm nên lứa rau đầu tiên.

Ngày mai, sẽ còn nhiều việc phải làm. Nhưng cô không sợ. Vì cô đang đi cùng mọi người — những người nông dân chân chất, những người bạn, những người thân. Và có một người đàn ông ít nói, luôn lặng lẽ đi bên cạnh cô, như đã từng đi từ những ngày đầu tiên. Cô thiếp đi lúc nào không hay, trong đầu vẫn vang vọng tiếng cười nói rộn ràng của buổi giao hàng đầu tiên — và nụ cười hiếm hoi của anh ta khi đọc những con số trong sổ.