Chương 21Tên rau

Mùa thu về, mang theo những cơn gió heo may se lạnh và nắng vàng như mật.

Vườn rau của Lâm Hiểu giờ đã mở rộng gấp ba lần. Mảnh đất hoang cuối làng đã được cải tạo xong, những luống rau xanh mướt trải dài tít tắp. Cô đã mướn hai người phụ — bà Sáu và một chị nữa tên là Thím Tư — trả công hậu hĩnh, mọi người làm việc vui vẻ.

Sáng hôm nay là một ngày đặc biệt. Những trái cà chua bi vàng đầu tiên của vụ mới đã chín. Lâm Hiểu ra vườn từ sớm, hái đầy một rổ những trái cà chua vàng óng, tròn vo, thơm phức.

Cô cắn thử một trái. Vị chua ngọt thanh tao lan tỏa trong miệng, thơm mùi nắng, mùi đất. Đúng vị ngày xưa — vị mà bà nội Giang và Giang Dã đều nhớ mãi.

Cô ngồi bệt xuống bờ đất, nhìn rổ cà chua vàng rực trong nắng sớm, bỗng có một ý nghĩ lóe lên.

Đã đến lúc rau của cô cần một cái tên. Một thương hiệu riêng. Không thể cứ gọi là “rau cô Niệm” mãi được.

Cô chạy vào nhà, lấy giấy bút ra, ngồi nghĩ. Tên gì bây giờ? Phải là cái tên vừa gợi được sự sạch sẽ, vừa gợi được tình cảm quê hương.

“Rau sạch Niệm”? Nghe cụt lủn.

“Rau quê”? Chung chung quá.

Cô nghĩ mãi không ra, bèn sang nhà bà nội Giang hỏi ý kiến. Bà cụ đang ngồi nhặt rau ở hiên, nghe cô hỏi, cười khì khì:

“Đặt tên rau mà cũng phải hỏi bà à? Mày nghĩ xem, rau này từ đâu mà có?”

“Từ… vườn cháu trồng ạ.”

“Vườn mày từ đâu mà có?”

“Từ… bà nội cháu để lại.”

“Thế thì đặt là ‘Rau Vườn Bà’.” Bà cụ nói như chuyện đương nhiên. “Vừa nhớ đến bà nội mày, vừa nghe đã thấy quê, thấy sạch.”

Lâm Hiểu sững người, rồi reo lên:

“Hay quá bà ơi! ‘Rau Vườn Bà’ — nghe ấm áp, gần gũi!”

Cô chạy về nhà, viết ba chữ “Rau Vườn Bà” lên một tấm biển tre. Chữ cô viết không đẹp, nguệch ngoạc, nhưng cô cứ ngắm mãi không chán.

Chiều hôm đó, Giang Dã sang, thấy tấm biển, im lặng một lúc rồi nói:

“Để anh đóng cọc cho.”

Anh ta mang theo hai chiếc cọc tre chắc chắn, đào hố, chôn cọc, treo biển lên ngay trước cổng vườn. Tấm biển tre đung đưa trong gió chiều, ba chữ “Rau Vườn Bà” hiện lên mộc mạc mà kiêu hãnh.

Lâm Hiểu đứng nhìn tấm biển, bỗng thấy sống mũi cay cay. “Rau Vườn Bà” — cái tên ấy không chỉ là thương hiệu, mà còn là lời tri ân cô dành cho bà nội — người đã để lại cho cô mảnh vườn, hũ hạt giống quý, và cả một tuổi thơ thơm mùi rơm rạ.

“Bà nội ơi.” Cô thì thầm, ngẩng lên nhìn trời. “Cháu đặt tên rau là ‘Rau Vườn Bà’ đấy. Bà có thích không?”

Gió chiều thổi qua, mang theo mùi hoa sữa từ đầu làng. Như một lời đáp.

Tối hôm đó, cô kể chuyện đặt tên rau cho Cô Ba nghe. Cô Ba gật gù:

“Tên hay đấy. Nhưng có tên rồi, phải làm cho người ta nhớ. Mày in ít túi nilon có tên đi, đựng rau cho khách.”

“Ý hay!” Lâm Hiểu reo lên. “Mai cháu lên huyện in.”

“Khoan.” Cô Ba ngăn lại. “Túi nilon thì thường quá. Mày dùng túi giấy đi, vừa sạch vừa sang. Rau sạch mà đựng túi nilon thì mất giá.”

Lâm Hiểu gật đầu lia lịa. Cô Ba tuy chỉ là chủ tiệm tạp hóa, nhưng đầu óc kinh doanh nhạy bén thật.

Mấy ngày sau, những chiếc túi giấy đầu tiên có in ba chữ “Rau Vườn Bà” ra đời. Túi giấy màu nâu mộc mạc, chữ in màu xanh lá, đơn giản mà đẹp. Lâm Hiểu ôm xấp túi về, sung sướng như ôm vàng.

Cô chạy ngay sang khoe với bà nội Giang. Bà cụ xem xong, gật gù:

“Đẹp! Nhìn sang trọng mà vẫn quê. Đúng chất ‘Rau Vườn Bà’.”

Cô lại chạy sang khoe với Cô Ba. Cô Ba xem xong, bỗng nói:

“Mày biết không, cái túi này còn thiếu một thứ.”

“Thiếu gì ạ?”

“Thiếu câu chuyện.” Cô Ba nháy mắt. “Người ta mua rau sạch, không chỉ mua rau, mà còn mua cả câu chuyện đằng sau nó. Mày in thêm một dòng nhỏ lên túi: ‘Trồng từ hạt giống bà nội để lại, không thuốc hóa học’. Đảm bảo khách đọc xong là nhớ mãi.”

Lâm Hiểu tròn mắt. Cô Ba nói đúng quá. Cô vội ghi lại ý tưởng vào sổ tay, định bụng đợt in sau sẽ bổ sung.

“Cháu cảm ơn cô Ba! Cô đúng là quân sư của cháu!”

“Quân sư gì.” Cô Ba cười khanh khách. “Cô bán tạp hóa mấy chục năm, khách thích gì cô biết hết.”

Cô đựng rau vào túi giấy, mang lên huyện giao cho chị Lan. Chị Lan xem xong, trầm trồ:

“Chuyên nghiệp quá em ơi! Nhìn cái túi là muốn mua ngay!”

Khách ở quán chị Lan cũng thích thú. Nhiều người còn giữ lại chiếc túi giấy làm kỷ niệm. Có người chụp ảnh đăng lên mạng xã hội, kèm dòng chữ: “Rau sạch có thương hiệu đàng hoàng nhé!”

Lâm Hiểu không dùng mạng xã hội nhiều, nhưng Cô Ba kể lại cho cô nghe, cô vui cả ngày.

Một buổi chiều, khi cô đang đóng rau vào túi giấy, Giang Dã sang, đặt lên bàn một xấp tem dán.

“Tem gì thế anh?”

“Tem truy xuất.” Anh ta giải thích ngắn gọn. “Dán lên túi, ghi ngày thu hoạch, người trồng. Khách quét… à không, khách đọc là biết rau từ vườn nào.”

Lâm Hiểu tròn mắt: “Anh nghĩ ra từ đâu thế?”

“Trên huyện người ta làm thế.” Giang Dã đáp, vành tai hơi đỏ. “Anh thấy hay, làm theo.”

Lâm Hiểu cầm xấp tem lên xem. Tem giấy nhỏ xinh, ghi rõ: “Rau Vườn Bà — Thu hoạch ngày… — Người trồng: Lâm Hiểu”. Cô bỗng thấy lòng mình ấm áp vô cùng.

Anh ta không chỉ giúp cô trồng rau, mà còn lo cho cả thương hiệu của cô. Từng chi tiết nhỏ nhất.

“Cảm ơn anh.” Cô nói khẽ.

Giang Dã không đáp, chỉ cúi xuống phụ cô dán tem lên từng túi rau. Hai người ngồi bên nhau, lặng lẽ làm việc. Thỉnh thoảng, tay hai người vô tình chạm vào nhau, cả hai cùng vội rụt lại, mặt đỏ bừng.

Vàng nằm bên cạnh, nhìn hai người với ánh mắt như muốn nói: hai người cứ vòng vo mãi, em sốt ruột thay.

Tối hôm đó, Lâm Hiểu ngồi ngắm những túi rau “Rau Vườn Bà” đã dán tem ngay ngắn, trong lòng đầy tự hào. Cô lấy một túi ra, đặt lên bàn thờ bà nội, thắp một nén hương.

“Bà nội ơi.” Cô thì thầm, khói hương bay lên mờ ảo. “Cháu đặt tên rau là ‘Rau Vườn Bà’ đấy. Từ nay, mỗi túi rau bán ra, đều mang tên bà. Bà ở trên trời, phù hộ cho cháu nhé.”

Cô quỳ trước bàn thờ một lúc lâu, nước mắt lặng lẽ rơi. Cô nhớ bàn tay gầy guộc của bà dắt cô đi giữa luống rau hồi cô lên mười. Nhớ tiếng bà cười khanh khách khi cô nhổ nhầm cả cây rau còn non. Nhớ mùi mồ hôi của bà, mùi nắng, mùi đất — những mùi hương của tuổi thơ mà cô đã đánh mất bao năm ở thành phố, và mới tìm lại được ở nơi này.

“Bà yên tâm.” Cô thì thầm. “Cháu sẽ giữ gìn mảnh vườn này, giữ gìn hạt giống của bà, và làm cho cái tên ‘Rau Vườn Bà’ nức tiếng. Cháu hứa.”

Khói hương cuộn lên, bay ra cửa sổ, hòa vào ánh trăng. Như một lời chứng.

Từ một mảnh vườn hoang, cô đã xây dựng được một thương hiệu riêng. Từ một cô gái thành phố không biết cầm cuốc, cô đã thành một “bà chủ” thực thụ.

Cô lấy cuốn sổ tay ra, viết:

“Hôm nay, ‘Rau Vườn Bà’ ra đời. Cảm ơn bà nội đã để lại cho cháu mảnh vườn và hũ hạt giống quý. Cháu sẽ làm cho cái tên này nức tiếng cả huyện.”

Ngoài kia, trăng lên cao, rải ánh bạc xuống tấm biển tre trước cổng. Ba chữ “Rau Vườn Bà” in bóng xuống đất, mộc mạc mà kiêu hãnh.

Một thương hiệu nhỏ, vừa chào đời, giữa làng quê yên bình. Lâm Hiểu thổi tắt đèn, nằm xuống giường, ôm khư khư xấp túi giấy mẫu vào lòng như ôm một báu vật. Ngoài kia, Vàng sủa một tiếng ngắn trong mơ, chân cào cào như đang đuổi theo một giấc mơ đẹp — có lẽ, nó cũng mơ thấy những túi rau “Rau Vườn Bà” bay khắp huyện. Lâm Hiểu mỉm cười trong bóng tối, rồi thiếp đi, trong đầu vẫn còn vang vọng ba chữ “Rau Vườn Bà” — cái tên sẽ theo cô suốt cuộc đời.