Chương 7Chợ sớm

Tiếng gà gáy đầu tiên vang lên khi trời còn đen như mực.

Lâm Hiểu bật dậy khỏi giường, quờ quạng tìm công tắc đèn. Hôm nay là một ngày đặc biệt — ngày đầu tiên cô mang rau ra chợ bán. Cô Ba đã dặn đi dặn lại: phải ra chợ từ bốn giờ sáng mới kịp phiên chợ sớm, mới bán được giá.

Cô vội vàng đánh răng rửa mặt, rồi ra vườn với chiếc đèn pin. Những luống rau muống giờ đã cao ngang gang tay, xanh mướt, ngọn non mơn mởn còn đọng sương. Lâm Hiểu cắt từng ngọn một, cẩn thận như lời dặn trong mảnh giấy: cắt ngọn, đừng nhổ cả gốc.

Vàng lẽo đẽo theo sau, thỉnh thoảng lại sủa một tiếng như cổ vũ.

Cắt được một rổ đầy, cô bó thành từng bó nhỏ bằng lạt tre, xếp ngay ngắn vào đôi quang gánh. Cô Ba đã cho cô mượn đòn gánh từ hôm qua, còn chỉ cô cách gánh cho khỏi đau vai: “Gánh phải nhịp nhàng, bước đi uyển chuyển như múa.”

Nói thì dễ. Lâm Hiểu gánh thử vài bước trong sân, đôi quang lắc lư, rau suýt đổ ra ngoài. Cô mím môi, gánh lại lần nữa, chậm rãi hơn. Lần này đỡ hơn một chút.

“Đi thôi Vàng.” Cô hít một hơi thật sâu, gánh rau ra ngõ.

Con đường đất ra chợ còn ướt sương, lấp loáng dưới ánh đèn pin. Hai bên đường, những mái nhà còn chìm trong bóng tối, chỉ lác đác vài nhà đã sáng đèn. Tiếng chó sủa vang lên đây đó, tiếng gà gáy nối tiếp nhau từ xóm này sang xóm khác.

Lâm Hiểu gánh rau đi trong bóng đêm, vai đau nhức, chân mỏi nhừ. Đôi quang gánh nặng hơn cô tưởng rất nhiều. Mỗi bước đi, đòn gánh lại nhịp lên xuống, rau trong quang lắc lư.

Cô bỗng nhớ đến những buổi sáng ở thành phố — cô cũng dậy sớm, nhưng là để chen chúc trên chuyến xe buýt đông nghẹt, tay ôm cặp tài liệu, mắt dán vào điện thoại. Cũng mệt, cũng vội, nhưng cái mệt ấy vô vị, trống rỗng.

Còn cái mệt này… nó có mùi sương sớm, có tiếng gà gáy, và có rổ rau xanh mướt do chính tay cô trồng.

Đến chợ, trời vừa hửng sáng. Chợ quê buổi sớm đã nhộn nhịp lạ thường. Những chiếc đèn dầu, đèn pin thắp sáng từng sạp hàng. Mùi cá tươi tanh tanh quyện với mùi rau thơm, mùi bánh rán ngậy ngậy từ gánh hàng rong đầu chợ.

Cô Ba đã ngồi sẵn ở sạp của mình, thấy cô liền vẫy tay rối rít:

“Đây này, Niệm! Cô chừa chỗ cho mày rồi!”

Cô Ba bán tạp hóa ở sạp cố định, bên cạnh còn một khoảng trống nhỏ. Lâm Hiểu đặt quang gánh xuống, bày rau ra chiếc mẹt tre Cô Ba cho mượn. Những bó rau muống xanh non, còn đọng sương, trông bắt mắt vô cùng.

“Rau muống non đây! Rau muống non mới hái đây!” Cô Ba rao giúp cô, giọng vang khắp chợ.

Lâm Hiểu đỏ mặt. Cô chưa bao giờ rao hàng, cũng không biết rao.

“Cô ơi, cháu… cháu ngại.”

“Ngại gì, buôn bán phải rao.” Cô Ba cười. “Mày cứ ngồi đấy, cô rao cho.”

Một bà cụ tóc bạc chống gậy đi tới, dừng lại trước mẹt rau của cô, nhặt một bó lên ngắm nghía:

“Rau nhà trồng à cháu?”

“Dạ, cháu trồng ạ. Không thuốc thang gì đâu bà.”

Bà cụ bẻ một cọng rau, đưa lên mũi ngửi, rồi gật gù:

“Thơm mùi rau thật. Không như rau chợ huyện, nhìn mướt mà nhạt phèo.” Bà cụ lấy ra chiếc ví vải cũ, đếm tiền. “Cho bà hai bó.”

“Dạ!”

Lâm Hiểu run run nhận tiền, tay luống quống đến mức suýt đánh rơi. Đây là lần đầu tiên trong đời cô bán được hàng — không phải bán sức lao động cho công ty, mà bán thứ do chính tay cô làm ra.

Có người mở hàng, khách cứ thế đến. Người mua một bó, người mua hai bó. Có chị còn hỏi:

“Em ơi, mai còn rau không? Chị đặt trước nhé.”

“Dạ còn ạ! Em trồng nhiều lắm!”

Chưa đầy một tiếng đồng hồ, rổ rau đã vơi đi quá nửa. Lâm Hiểu ngồi giữa chợ, mặt đỏ bừng vì vui, tay thoăn thoắt bó rau, thối tiền. Cô Ba ngồi bên cạnh, vừa bán hàng vừa liếc sang, cười tủm tỉm.

“Thấy chưa, cô bảo mà. Rau ngon thì không lo ế.”

Đúng lúc ấy, một giọng nói chua ngoa vang lên từ sạp bên cạnh:

“Hừ, rau nhà trồng mà cũng mang ra chợ bán, làm như hiếm lắm.”

Lâm Hiểu ngẩng lên. Đó là bà Sáu — người bán rau ở sạp đối diện. Bà ta chừng năm mươi tuổi, mặt tròn, mắt sắc, đang lườm cô với vẻ khó chịu ra mặt.

Cô Ba huých nhẹ vào tay cô, thì thầm:

“Kệ bà ấy. Bà Sáu bán rau chợ huyện về, sợ mày cạnh tranh đấy.”

Lâm Hiểu cúi đầu, không đáp. Cô không muốn gây sự với ai. Cô chỉ muốn bán hết rổ rau của mình rồi về.

Nhưng bà Sáu chưa chịu thôi. Bà ta nói to, cố tình cho cả chợ nghe:

“Rau quê mùa, trồng bừa trồng bãi, ai biết có sạch không. Rau tôi nhập từ huyện về, có nguồn gốc đàng hoàng.”

Mấy người khách đang đứng trước sạp cô nghe thế, chần chừ. Lâm Hiểu cảm thấy mặt mình nóng bừng, tay siết chặt mép áo.

Cô Ba định lên tiếng bênh vực, nhưng Lâm Hiểu đã nhẹ nhàng nói, giọng không to nhưng rõ ràng:

“Bà ơi, rau cháu trồng thế nào, cả làng đều biết. Cháu không dám nói rau cháu ngon nhất, nhưng cháu dám nói rau cháu sạch. Bà nào không tin, cứ đến vườn cháu xem.”

Cô nói xong, tim đập thình thịch. Đây là lần đầu tiên cô đứng ra bảo vệ thành quả của mình trước mặt nhiều người như thế.

Bà cụ mua rau ban nãy bỗng lên tiếng:

“Con bé nói phải. Tôi ăn rau mấy chục năm, rau sạch hay không ngửi là biết.” Bà cụ quay sang bà Sáu. “Bà bán rau nhập, tôi không nói gì. Nhưng bà đừng có chê rau người ta trồng.”

Bà Sáu hừ một tiếng, quay đi, không nói nữa.

Lâm Hiểu thở phào, lén lau mồ hôi trên trán. Cô Ba vỗ vai cô, cười:

“Khá lắm! Có gan đấy!”

Đến gần trưa, rổ rau của cô bán hết veo. Lâm Hiểu đếm tiền, tay run run — một xấp tiền lẻ nhàu nhĩ, nhưng là tiền cô tự kiếm được bằng mồ hôi của mình.

Cô trích ra một ít, mua một gói kẹo lạc mang về cho bà nội Giang, mua thêm hai cái bánh rán cho Vàng.

Trên đường về, gánh hàng nhẹ tênh, bước chân cô cũng nhẹ tênh. Nắng trưa rải xuống con đường đất những vệt vàng óng. Vàng chạy trước, thỉnh thoảng lại quay đầu chờ cô.

Đi được nửa đường, cô gặp Giang Dã đang gánh nước từ giếng làng về. Anh ta nhìn đôi quang gánh trống trơn của cô, khóe miệng khẽ nhếch lên — một nụ cười hiếm hoi.

“Bán hết rồi à?”

“Dạ, hết veo!” Lâm Hiểu cười tít mắt, giơ xấp tiền lẻ lên khoe. “Em bán được từng này này!”

Giang Dã nhìn xấp tiền, rồi nhìn cô. Ánh mắt anh ta dịu đi một cách kỳ lạ.

“Giỏi.”

Chỉ một chữ. Nhưng Lâm Hiểu lại thấy vành tai mình nóng lên.

Cô vội cúi xuống, giả vờ chỉnh lại quai dép, để che đi gương mặt đang đỏ bừng.

Về đến nhà, cô chạy ngay sang nhà bà nội Giang, dúi vào tay bà gói kẹo lạc:

“Bà ơi, hôm nay cháu bán hết rau rồi! Bà ăn kẹo mừng với cháu nhé!”

Bà cụ cười khanh khách, bóc một viên kẹo bỏ vào miệng:

“Ngọt! Ngọt như tương lai của mày đấy!”

Buổi chiều, Lâm Hiểu ngồi bên luống rau muống đã cắt ngọn, nhìn những chồi non mới đang nhú lên từ gốc. Cắt ngọn rồi, cây lại đẻ nhánh, lại cho lứa mới. Vòng đời của rau cứ thế tiếp diễn, bền bỉ và kiên nhẫn.

Cô lấy cuốn sổ tay ra, ghi chép cẩn thận: ngày cắt lứa đầu, số tiền bán được, và một dòng chữ nắn nót ở cuối trang:

“Hôm nay, mình đã thực sự trở thành nông dân.”

Vàng nằm bên cạnh, gối đầu lên chân cô. Xa xa, tiếng bà nội Giang gọi Giang Dã về ăn cơm chiều. Khói bếp bay lên từ mái ngói nhà anh ta, cuộn thành sợi thẳng tắp trong nắng chiều vàng óng.

Lâm Hiểu mỉm cười, khép cuốn sổ lại.

Ngày đầu tiên ra chợ, cô không chỉ bán được rau. Cô còn bán được cả sự tự tin — thứ mà cô đã đánh mất từ lâu, từ cái ngày công ty “cơ cấu lại nhân sự” và người yêu bảy năm nhắn một câu “anh xin lỗi”.

Giờ thì cô đã tìm lại được rồi. Ở nơi này, giữa những luống rau xanh mướt và những con người chân chất.