Chương 9Ý tưởng

Tiếng radio rè rè phát ra từ chiếc đài cũ của bà nội Giang, lẫn trong tiếng xèo xèo của chảo cá đang rán.

Lâm Hiểu ngồi nhặt rau ở bậc thềm, tai vểnh lên nghe bản tin buổi trưa. Phát thanh viên đang đọc một tin về vụ rau nhiễm thuốc trừ sâu bị phát hiện ở chợ đầu mối thành phố, khiến hàng chục người phải nhập viện.

Cô ngừng tay, nhíu mày.

“Bà ơi, rau bẩn nhiều thế, sao người ta vẫn mua ạ?”

“Thì rẻ.” Bà cụ vừa lật cá vừa đáp. “Rau sạch đắt gấp đôi, người nghèo sao mua nổi. Mà rau sạch thật hay không, ai mà biết được.”

Lâm Hiểu im lặng, nhìn rổ rau muống xanh mướt trong tay mình. Rau cô trồng, không một giọt thuốc trừ sâu, không một hạt phân hóa học. Ăn vào, ngọt và thơm, khác hẳn rau mua ở chợ.

Một ý nghĩ chợt lóe lên trong đầu cô, như tia chớp xé ngang bầu trời đêm.

Nếu cô trồng rau sạch — sạch thật, ai cũng có thể đến vườn xem — rồi bán cho những người cần, với giá hợp lý thì sao? Không phải bán lẻ ở chợ quê với giá bèo bọt, mà bán lên huyện, bán cho những gia đình có điều kiện, những quán ăn cần rau an toàn.

Ý tưởng ấy cứ lớn dần trong đầu cô suốt buổi trưa, đến mức cô ăn cơm mà không biết mình đang ăn gì.

Chiều hôm đó, cô sang nhà bà nội Giang, trình bày ý tưởng của mình. Bà cụ nghe xong, gật gù:

“Ý hay đấy. Nhưng rau sạch phải có người tin. Mày nói sạch, ai tin?”

“Cháu sẽ cho họ đến xem vườn ạ.” Lâm Hiểu nói, mắt sáng lên. “Ai mua rau của cháu, cháu mời đến vườn xem cách cháu trồng. Sạch thật thì không sợ người ta xem.”

“Chà, con bé này.” Bà cụ cười. “Có đầu óc làm ăn đấy. Nhưng một mình mày trồng được bao nhiêu? Vườn nhà mày có mấy sào?”

Lâm Hiểu xìu xuống. Đúng thật. Mảnh vườn của cô chỉ hơn một sào, trồng rau bán lẻ ở chợ quê thì đủ, chứ bán lên huyện thì chẳng thấm vào đâu.

“Thì cháu trồng từ từ, mở rộng dần ạ.” Cô nói, giọng hơi thiếu tự tin.

Bà cụ nhìn cô một lúc, rồi bỗng cười tủm tỉm:

“Mày hỏi thằng Dã xem. Nó rành chuyện này hơn bà.”

Tối hôm đó, Lâm Hiểu trằn trọc mãi không ngủ được. Ý tưởng rau sạch cứ quay cuồng trong đầu cô. Cô bật đèn, lấy cuốn sổ tay ra, bắt đầu ghi chép.

Trang đầu tiên, cô viết nắn nót: “Kế hoạch rau sạch”.

Dưới đó là những dòng gạch đầu dòng: trồng những loại rau gì, trồng bao nhiêu, bán cho ai, giá bao nhiêu, làm sao để người ta tin rau sạch…

Cô viết đến khuya, viết đến khi mắt díp lại mới chịu đi ngủ.

Sáng hôm sau, cô dậy sớm, mang cuốn sổ sang nhà bà nội Giang, định bụng nhờ bà góp ý. Nhưng vừa ra đến ngõ, cô đã gặp một người đàn ông lạ mặt đang đứng trước cổng nhà mình, tay xách chiếc cặp da cũ.

“Chào cô, cô là Lâm Hiểu phải không?” Người đàn ông cười, để lộ hàm răng vàng ố vì thuốc lá. “Tôi là Tư, lái buôn rau ở huyện. Nghe nói cô trồng rau ngon, tôi đến đặt hàng.”

Lâm Hiểu sững người. Cô mới bán rau ở chợ quê được vài buổi, sao lái buôn huyện đã biết đến?

“Anh nghe ai nói ạ?”

“Thì người ta đồn.” Anh Tư cười hề hề. “Rau cô trồng không thuốc thang, ăn ngon. Mấy bà ở chợ quê khen lắm. Tôi đến đặt cô mỗi ngày năm chục ký, giá cả thương lượng.”

Năm chục ký mỗi ngày! Lâm Hiểu choáng váng. Cả vườn rau của cô, một lứa thu hoạch được chừng ấy là cùng.

“Nhưng… vườn em nhỏ, không đủ năm chục ký mỗi ngày đâu anh.”

“Thì cô trồng thêm.” Anh Tư xua tay. “Đất đai ở quê này thiếu gì. Cô thuê thêm đất, mướn thêm người. Tôi bao tiêu hết.”

Bao tiêu hết. Ba chữ ấy như có ma lực. Lâm Hiểu tưởng tượng ra cảnh rau của mình được chở đi mỗi sáng, tiền về đều đều. Cô sẽ không phải gánh rau ra chợ từ bốn giờ sáng nữa. Cô sẽ có thu nhập ổn định để mở rộng vườn.

“Giá cả thế nào anh?”

Anh Tư nheo mắt, ra giá. Lâm Hiểu nghe xong, nụ cười trên môi cứng đờ.

Giá anh ta đưa ra, rẻ hơn giá cô bán lẻ ở chợ quê gần một nửa. Tính ra, sau khi trừ chi phí phân bón, công sức, cô chẳng còn lãi bao nhiêu.

“Anh ơi, giá này thấp quá. Rau em trồng sạch, không thuốc, công chăm nhiều lắm.”

“Cô ơi, buôn bán là thế.” Anh Tư nhún vai. “Tôi lấy số lượng lớn, giá phải rẻ. Cô bán lẻ ở chợ, được giá cao nhưng bán được bao nhiêu? Mưa nắng thất thường, ế ẩm thì sao?”

Lâm Hiểu cắn môi, phân vân. Anh ta nói cũng có lý. Bán lẻ thì giá cao nhưng bấp bênh. Bán sỉ thì giá thấp nhưng ổn định.

“Để em suy nghĩ đã anh nhé.”

“Được, cô cứ nghĩ.” Anh Tư đưa cho cô tấm danh thiếp đã ố vàng. “Nhưng nghĩ nhanh lên nhé. Tôi còn nhiều mối khác. Rau sạch bây giờ người ta trồng đầy ra.”

Anh ta lên xe máy đi rồi, Lâm Hiểu vẫn đứng ngẩn trước cổng, tấm danh thiếp trong tay nhẹ bẫng mà nặng trĩu.

Trưa hôm ấy, cô mang chuyện kể với Cô Ba ở tiệm tạp hóa. Cô Ba nghe xong, bĩu môi:

“Anh Tư hả? Thằng ấy nổi tiếng ép giá. Năm ngoái nó cũng đến đặt rau nhà bác Hai, ép giá rẻ như cho, bác Hai không bán, nó đi rêu rao khắp huyện là rau nhà bác Hai có thuốc.”

“Thật ạ?” Lâm Hiểu giật mình.

“Thật. Nhưng mày đừng sợ.” Cô Ba vỗ vai cô. “Rau mày ngon thật, người ta ăn rồi sẽ biết. Đừng vì ham bao tiêu mà bán rẻ công sức của mình.”

Lời Cô Ba như tiếp thêm sức mạnh cho cô. Lâm Hiểu gật đầu, siết chặt tấm danh thiếp trong tay.

Chiều hôm đó, cô không ra vườn. Cô ngồi ở hiên, nhìn cuốn sổ “Kế hoạch rau sạch” còn dang dở, trong đầu ngổn ngang trăm mối.

Bán cho anh Tư, hay không bán?

Vàng nằm bên cạnh, thỉnh thoảng lại ngẩng lên nhìn cô, như muốn hỏi: chị sao thế?

“Chị đang phân vân, Vàng ạ.” Cô vuốt ve cái đầu xù của nó. “Năm chục ký mỗi ngày, nghe thì hấp dẫn thật. Nhưng giá rẻ quá, chị trồng rau sạch cực khổ thế, bán rẻ thì uổng.”

Vàng sủa một tiếng, như đồng tình.

Tối hôm đó, khi Lâm Hiểu đang nấu cơm, cô nghe tiếng giấy sột soạt ở cổng. Cô chạy ra — lại một mảnh giấy, đè dưới hòn đá nhỏ quen thuộc.

Cô mở ra đọc, tim đập thình thịch:

“Rau sạch phải có người tin mới bán được giá. Đừng vội bán rẻ. Cứ trồng tốt đã, khách sẽ tự tìm đến.”

Không ký tên. Nhưng cô biết là ai.

Lâm Hiểu siết chặt mảnh giấy trong tay, đứng lặng một lúc lâu. Rồi cô mỉm cười, một nụ cười nhẹ nhõm như vừa trút được gánh nặng.

Anh ta nói đúng. Cô mới trồng được hai tháng, vườn còn nhỏ, rau còn ít. Vội vàng bán sỉ giá rẻ lúc này, chẳng khác nào bán đi công sức của mình với giá bèo bọt.

Cô phải trồng tốt đã. Phải làm cho rau của mình ngon đến mức người ta phải tìm đến, chứ không phải cô đi tìm người ta.

Tối nay, cô sẽ xé tấm danh thiếp của anh Tư. Không phải vì ghét bỏ gì, mà vì cô đã chọn con đường của mình: chậm mà chắc, như cách những mầm rau lớn lên từng ngày ngoài vườn kia.

Lâm Hiểu quay vào nhà, lấy cuốn sổ tay ra, viết thêm một dòng dưới “Kế hoạch rau sạch”:

“Không bán rẻ. Trồng tốt đã, khách sẽ tự tìm đến.”

Cô gạch chân dòng chữ ấy hai lần, thật đậm.

Ngoài kia, trăng đã lên. Ánh trăng rải xuống vườn rau những vệt bạc mỏng. Những luống rau đang lớn lên từng ngày, xanh mướt một cách kiên nhẫn.

Lâm Hiểu đứng ở cửa sổ, nhìn ra vườn, trong lòng bình yên đến lạ.

Cô không biết rằng, quyết định tối nay — từ chối bán rẻ — sẽ là bước ngoặt quan trọng nhất trong hành trình khởi nghiệp của cô. Và người đàn ông đã viết mảnh giấy ấy, đang đứng ở hiên nhà mình, nhìn sang ánh đèn vàng vọt từ nhà cô, khóe miệng khẽ cong lên.

Mọi thứ, mới chỉ bắt đầu.