Chương 3Hạt giống

Nắng sớm vừa lên khỏi đỉnh núi, Diệp Thanh đã ra sân với cuốc xẻng trên vai.

Hôm nay là chủ nhật, không phải dạy học. Cô quyết định trồng luống hoa cải quanh trường — những hạt giống nằm trong ba lô đã hai tuần, chờ mãi một ngày nắng đẹp. A Muội đến từ sớm, xắn quần cao quá gối, tay xách xô nước, miệng hát líu lo một điệu dân ca mà Thanh nghe không hiểu lời nhưng thấy vui tai.

“Cô ơi, gieo hạt sâu bao nhiêu ạ?”

“Một đốt ngón tay thôi.” Thanh cúi xuống, dùng ngón tay ấn một lỗ nhỏ trên luống đất đã xới tơi. “Đất ở đây tốt lắm, mưa xuân xuống là nảy mầm ngay.”

Hai cô trò lom khom trên luống đất, người ấn lỗ, người thả hạt, người lấp đất, người tưới nước. Mùi đất mới xới thơm nồng, hăng hắc, quyện với mùi nắng sớm. Mồ hôi rịn trên trán Thanh, chảy dài xuống thái dương, nhưng cô không buồn lau. Đã lâu lắm rồi cô mới làm một việc gì đó bằng cả hai bàn tay như thế này, không vội vã, không deadline.

“Cháu chưa thấy hoa cải bao giờ.” A Muội nói, mắt sáng lên. “Mẹ cháu bảo hoa cải vàng rực cả đồi, đẹp như nắng đọng lại.”

“Đến mùa xuân, các em sẽ thấy.” Thanh cười. “Cô hứa.”

“Cô ơi, hoa cải nở vào tháng mấy ạ?” A Muội vừa lấp đất vừa hỏi, trán lấm tấm mồ hôi.

“Khoảng tháng hai, tháng ba. Khi gió xuân về, cả đồi sẽ vàng rực.” Thanh ngẩng lên nhìn triền đồi phía xa. “Hồi nhỏ, nhà bà ngoại cô cũng trồng một vạt cải. Mỗi lần hoa nở, cô lại chạy ra đồng nằm giữa luống hoa, ngửi mùi hoa thơm ngai ngái, nhìn ong bướm bay rợp trời.”

“Thích thế!” A Muội reo lên. “Vậy đến mùa xuân, cháu cũng ra đây nằm!”

“Ừ, cô trò mình cùng nằm.”

Hai cô trò nhìn nhau cười. Nắng sớm đậu trên vai áo chàm của A Muội, vàng óng.

Đang lúc hai cô trò mải mê, tiếng bước chân nặng nề vang lên ngoài cổng. Lục Chinh gùi một bao gạo lớn đi vào sân, đặt phịch xuống hiên nhà. Trán anh lấm tấm mồ hôi, hơi thở còn gấp sau quãng đường dốc.

“Đồn gửi cho trường.” Anh nói, tay phủi bụi trên bao gạo. “Ăn dần.”

Thanh sững người. Bao gạo to thế này, một mình anh gùi từ đồn lên, đường dốc trơn trượt.

“Anh… anh ăn cơm chưa? Vào nhà uống nước đã.”

Anh lắc đầu, định quay đi. Nhưng A Muội đã nhanh nhảu chạy vào nhà, bưng ra một bát nước chè xanh còn bốc khói, hai tay dâng lên: “Chú uống đi! Cô pha sáng nay đấy!”

Lục Chinh nhìn bát nước, rồi nhìn Thanh. Anh nhận lấy, uống một hơi cạn sạch. Yết hầu anh chuyển động lên xuống. Đặt bát xuống, anh nói khẽ:

“Ngọt.”

Chỉ một chữ. Nhưng Thanh thấy vành tai mình nóng lên một cách vô lý.

Anh quay sang nhìn luống đất hai cô trò vừa gieo, cúi xuống nhặt một hạt giống rơi vãi bên mép luống. Hạt nhỏ xíu nằm gọn trong lòng bàn tay thô ráp, chai sần của anh. Anh đặt nó vào lòng bàn tay Thanh, cẩn thận như đặt một vật quý.

“Gieo thưa ra. Dày quá, cây còi.”

Ngón tay anh chạm nhẹ vào lòng bàn tay cô, ấm nóng. Thanh giật mình rụt tay lại, hạt giống suýt rơi. Anh đã quay đi, vác cuốc xẻng giúp cô xới nốt luống đất còn lại, động tác thành thạo, mạnh mẽ. Đất tung lên đều đặn dưới nhát cuốc của anh.

Ba người làm việc trong im lặng, chỉ có tiếng cuốc chạm đất, tiếng nước tưới rào rào, và tiếng suối róc rách từ xa vọng lại. Nắng lên cao dần, vàng óng như mật ong rót xuống sân trường.

Buổi chiều, mây đen kéo đến bất ngờ như mọi khi ở vùng núi. Mưa rào ập xuống khi Thanh và A Muội đang thu dọn đồ nghề. Hai cô trò chạy vội vào hiên nhà, ướt nửa người. Lục Chinh thì vẫn ở ngoài sân, đội mưa vác nốt bao gạo vào kho, nước mưa xối xả trên vai áo anh.

“Chú Chinh! Vào đây trú mưa đi!” A Muội gọi to.

Anh bước vào hiên, người ướt sũng, tóc bết vào trán. Thanh vội lấy chiếc khăn mặt hôm trước đưa cho anh. Lần này anh nhận, lau mặt, lau tóc, rồi gấp khăn lại gọn gàng đặt lên thành ghế, không trả ngay.

Mưa gõ lộp độp trên mái ngói mới lợp, không còn một giọt dột nào. Ba người ngồi trên hiên, nhìn màn mưa trắng xóa giăng kín sân trường, nhìn những luống đất vừa gieo hạt đang uống no nước mưa. Mùi đất ẩm bốc lên nồng nàn, quyện với mùi lá cây rừng bị mưa đánh thức.

“Năm nay mưa thuận, cải sẽ tốt.” Lục Chinh bỗng lên tiếng, mắt vẫn nhìn ra màn mưa.

Đó là câu dài nhất mà Thanh từng nghe anh nói.

A Muội nghiêng đầu nhìn anh, tò mò: “Chú Chinh cũng thích hoa cải à?”

Anh im lặng một lúc lâu, lâu đến mức Thanh tưởng anh sẽ không trả lời. Rồi anh nói, giọng trầm hẳn xuống:

“Mẹ tôi ngày xưa cũng trồng cải. Mỗi độ hoa nở, bà hay ra đồng ngồi cả buổi.”

Thanh quay sang nhìn anh. Lần đầu tiên, cô thấy trên gương mặt lúc nào cũng lạnh như đá ấy thoáng qua một nét gì đó rất mềm — như mặt hồ bị gió khẽ chạm. Cô muốn hỏi thêm, nhưng anh đã đứng dậy, bước ra mép hiên nhìn mưa, bóng lưng thẳng tắp chìm trong màn mưa trắng xóa.

Cô không hỏi nữa. Có những chuyện, đợi người ta tự kể vẫn hơn.

A Muội tựa đầu vào vai Thanh, thì thầm: “Cô ơi, mưa thế này, tối nay cô sang nhà cháu ăn cơm nhé? Mẹ cháu nấu canh gà đấy.”

Thanh xoa đầu em, gật đầu. Trong lòng cô, một cảm giác ấm áp lan ra, như nước chè xanh sáng nay lan trong cổ họng người lính ít nói.

Tối đó, nhà A Muội rộn ràng tiếng cười. Mẹ em — một người phụ nữ dân tộc với nụ cười hiền, đôi tay thoăn thoắt — gắp cho Thanh miếng đùi gà to nhất, bắt cô ăn bằng được, lại còn gói thêm một bọc xôi nếp dúi vào tay cô lúc ra về “để sáng mai cô ăn”. Bố em rót rượu ngô mời khách, kể chuyện đi rừng gặp lợn lòi, giọng sang sảng. A Muội ngồi cạnh Thanh, vừa ăn vừa kể chuyện lớp học, khiến cả nhà cười nghiêng ngả, cơm suýt sặc.

Trên đường về, Thảo đạp xe ngang qua, chở Thanh một đoạn. Hai người im lặng một lúc, chỉ nghe tiếng xích xe lách cách và tiếng côn trùng rả rích hai bên đường.

“Này.” Thảo bỗng lên tiếng. “Cô có thấy mình… hợp với nơi này không?”

Thanh không trả lời ngay. Cô nhìn lên bầu trời đêm — trăng non treo lơ lửng trên đỉnh núi, sao chi chít như ai rắc muối lên tấm vải đen. Gió đêm mang theo mùi hoa rừng thoang thoảng, mùi khói bếp còn vương từ những mái nhà.

“Ở nhà…” Cô nói khẽ, mắt vẫn nhìn trời. “Có những chuyện mình chưa muốn đối mặt. Lên đây, ít ra mỗi ngày mình biết mình phải làm gì: dạy học, trồng rau, nhóm bếp. Đơn giản lắm.”

Thảo im lặng một lúc, rồi nói: “Đơn giản là tốt. Phức tạp mới mệt.”

Về đến nhà, Thanh không vào ngay. Cô ra luống đất vừa gieo buổi sáng, ngồi xổm xuống, chạm tay vào mặt đất ẩm ướt sau cơn mưa. Những hạt cải đang nằm im dưới lớp đất mỏng, chờ đợi. Bên mép luống, cô nhìn thấy những dấu giày quân đội in sâu trên đất ẩm — dấu chân của người đã xới nốt luống đất giúp cô ban sáng, rồi lặng lẽ ra về không một lời từ biệt.

Cô ngẩng lên nhìn đồi cải phía xa — giờ chỉ là những vạt lá xanh non chìm trong bóng đêm, rung rinh theo gió. Nhưng cô biết, đến mùa xuân, cả triền đồi ấy sẽ vàng rực, như lời A Muội kể, như cánh đồng tuổi thơ của cô ngày nào. Gió đêm lùa qua, mang theo mùi hoa rừng thoang thoảng và tiếng côn trùng rả rích không dứt.

Tiếng suối róc rách vọng lại, đều đặn, dịu dàng.

Cô đứng dậy, phủi đất trên tay, bước vào nhà. Trong ngăn ba lô, lá thư viết dở cho mẹ vẫn nằm đó, cạnh gói hạt giống đã vơi đi một nửa.

Cô khép ba lô lại thật nhẹ, chưa vội mở ra.